Is jouw vruchtgebruik ook meer waard geworden in 2025? (Everest)

Auteur: Everest

Wanneer de kinderen samen met de langstlevende partner erfgenaam zijn bij een overlijden, dan erft de langstlevende partner het vruchtgebruik op het vermogen van de overledene en de kinderen de blote eigendom. Om de waarde van dit vruchtgebruik te bepalen, bestaan er wettelijke omzettingstabellen. Doordat de gemiddelde rentevoet de laatste jaren gestegen is, wordt de waarde van het vruchtgebruik ook duurder.

Opsplitsing blote eigendom en vruchtgebruik

Bij een opsplitsing van de volle eigendom in blote eigendom en vruchtgebruik, bestaan er verschillende manieren om de waarde van deze rechten te bepalen. Zo’n opsplitsing in blote eigendom en vruchtgebruik kan ontstaan bij een gesplitste aankoop (bijvoorbeeld wanneer een vennootschap samen met haar bedrijfsleider een onroerend goed aankoopt), maar ook bij een overlijden.  

Hoe wordt de waarde van het vruchtgebruik berekend?

Wanneer bij een erfenis de kinderen de blote eigendom van een woning of een beleggingsportefeuille erven en de langstlevende partner het vruchtgebruik, dan kan sinds 2015 beroep gedaan worden op wettelijke omzettingstabellen om de waarde van het vruchtgebruik te bepalen. Zo weten de erfgenamen hoeveel zij aan de langstlevende moeten betalen om het vruchtgebruik af te kopen, of kan bij een verkoop van deze goederen de verkregen prijs op een correcte manier verdeeld worden tussen de kinderen als blote eigenaars en de langstlevende partner als vruchtgebruiker. 

De tabellen die de omzettingswaarde van het vruchtgebruik tussen natuurlijke personen aangeven, worden jaarlijks aangepast. Dat gebeurt op basis van de gemiddelde rentevoet van de laatste twee jaar voor lineaire obligaties. Deze aangepaste tabellen worden telkens in juli in het Staatsblad gepubliceerd, dus onlangs ook voor 2025.

Wat betekent dit voor erfgenamen in 2025?

De referentierente voor 2025 is opnieuw gestegen, waardoor een hogere waarde wordt toegekend aan het vruchtgebruik. Dit heeft als gevolg dat kinderen als blote eigenaars een hoger bedrag moeten uitkeren aan de langstlevende partner om het vruchtgebruik af te kopen. Ook bij de verdeling van een verkoop, zal een groter deel van de verkoopprijs toegekend worden aan de langstlevende, zodat de kinderen slechts aanspraak maken op een kleiner deel van de prijs. 

Hoe beïnvloedt de stijgende rente de waarde van het vruchtgebruik?

In deze omzettingstabellen, die ook rekening houden met de levensverwachting van de vruchtgebruiker, zorgt de gestegen rente ervoor dat de waarde van het vruchtgebruik aanzienlijk toegenomen is ten opzichte van enkele jaren geleden. Zo zal aan het vruchtgebruik van een vrouw van 65 jaar nog een waarde van 43,59% toegekend worden. In 2023 bedroeg dit percentage slechts  26,12%.  

Wat betekent de hogere waarde van het vruchtgebruik voor het erfdeel van de kinderen?

Laten we dit even toepassen op een concreet voorbeeld. Indien de woning een waarde van €400.000 heeft, zal de omzettingswaarde van het vruchtgebruik toegenomen zijn van €104.480 in 2023, naar €174.360. In twee jaar tijd is de waarde van het vruchtgebruik van de langstlevende partner toegenomen met ongeveer €70.000. Bij de verdeling van deze verkoopprijs, zullen de kinderen als blote eigenaar dus aanzienlijk minder ontvangen. 

Bron: Everest