Federale regering zet in op duurzame overheidsopdrachten en toegankelijkheid voor KMO’s (Schoups)

Auteurs: Kris Lemmens, Cédric Vandekeybus en Kristof Van Keer (Schoups)

Op 19 november 2021 is de federale ministerraad akkoord gegaan met de Nota Federaal Aankoopbeleid 2021-2023 van minister van Ambtenarenzaken Petra De Sutter. Overeenkomstig deze nota moet het federaal aankoopbeleid verder gestuurd worden richting het vergroten van de participatiegraad voor KMO’s in overheidsopdrachten en het bevorderen van duurzaamheid bij overheidsopdrachten voor diensten en leveringen. Concreet zal o.a. een lijst worden gepubliceerd met voorkeursproducten die als duurzaam bestempeld worden.

Het inzetten op duurzame overheidsopdrachten en toegankelijkheid voor KMO’s is niet nieuw en gaat voort op het koninklijk besluit van 22 december 2017 inzake de federaal gecentraliseerde overheidsopdrachten. In de praktijk blijkt het evenwel moeizaam deze ambities te realiseren. Weliswaar steeg de afgelopen jaren de deelname van KMO’s aan gunningsprocedures, maar de uiteindelijke selectiekansen blijken toch vaak miniem. Daarnaast is het in de praktijk moeilijk om enkel met duurzame criteria rekening te houden terwijl andere criteria, zoals prijs, levertijd, functionaliteit en kwaliteit als minstens even belangrijk aanzien worden. Volgens minister De Sutter wordt op heden dan ook in minder dan 2% van de overheidsopdrachten effectief rekening gehouden met duurzaamheid.

De Nota Federaal Aankoopbeleid 2021-2023 tracht hieraan tegemoet te komen. Het uiteindelijke doel is om een voorstel tot wijziging van de regelgeving uit te werken op basis van de volgende actiepunten:

• De procedures moeten vereenvoudigd worden zodat de administratieve lasten voor zowel de bedrijfswereld als de overheid dalen. Hierdoor zullen opdrachten ook sneller gegund kunnen worden. Er zal bijvoorbeeld ook meer geïnvesteerd worden in het e-procurementplatform met het oog op de verdere digitalisering van het aankoopproces.
• De bestekken dienen clausules te bevatten die de inschrijver stimuleren om niet alleen een milieubewuste offerte in te dienen, maar ook een offerte die die duurzaam, ethisch en sociaal verantwoord is. Er moeten zowel tijdens de gunningsfase als tijdens de uitvoeringsfase garanties ingebouwd worden om de eerbiediging hiervan te garanderen.
• Overheden moeten meer aandacht besteden aan de toegankelijkheid van overheidsopdrachten voor zowel KMO’s als start-ups, waardoor er ook meer ruimte zou komen voor innovatie.
• Er wordt een lijst gepubliceerd met producten die als duurzaam bestempeld worden. Het gaat bijvoorbeeld om voertuigen, ICT-materiaal, bouwmaterialen, medische verbruiksartikelen, handgereedschap etc. Er zal o.a. rekening gehouden worden met de verpakking van het product, de impact op het klimaat, of het product herstelbaar is en of het om een biologisch of een lokaal product gaat. Federale diensten zullen de voorkeur moeten geven aan de producten op deze lijst en kunnen hier slechts mits concrete motivering van afwijken. Volgens de Nota Federaal Aankoopbeleid 2021-2023 zal dit ook een positief effect hebben op de selectie van KMO’s, nu zij meer betrokken zouden zijn bij de ontwikkeling van duurzame producten.

Bron: Schoups