Grensoverschrijdende sociale zekerheid:
een update inclusief recente rechtspraak
Dhr. Bruno De Pauw (RSZ)
Webinar op donderdag 21 november 2024
Herstructurering, collectief ontslag en sluiting
Mr. Hanne Cattoir (Claeys & Engels)
Webinar op donderdag 17 oktober 2024
Discriminatie op de werkvloer:
10 mogelijke discussiepunten met tips voor de werkgever
Mr. Ann Witters (AW Law)
Webinar op vrijdag 6 december 2024
Sociaal strafwetboek:
een grondige hervorming werd goedgekeurd
Mr. Kenny Decruyenaere en mr. Veerle Van Keirsbilck (Claeys & Engels)
Webinar op donderdag 5 december 2024
Telewerk en de Arbeidsongevallenwet eindelijk verzoend (Ambos Lawyers)
Auteurs: Damien Stas de Richelle, Romain Delville en Jorn Demey (Ambos Lawyers)
Publicatiedatum: 29/01/2019
Een arbeidsongeval is “elk ongeval dat een werknemer tijdens en door het feit van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst overkomt en dat een letsel veroorzaakt”.
Lange tijd bestond onduidelijkheid omtrent de toepassing van de Arbeidsongevallenwet op werknemers die telewerk verrichten. Wat als een telewerker bijvoorbeeld thuis van de trap dondert en hieraan een letsel overhoudt?
Middels de Wet van 21 december 2018 houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken (BS 17 januari 2019) heeft de wetgever deze lacunes weggewerkt.
Telewerk wordt uitdrukkelijk onder toepassingsgebied Arbeidsongevallenwet gebracht
In de eerste plaats wordt het toepassingsgebied van de Arbeidsongevallenwet uitdrukkelijk uitgebreid tot, zowel structureel als occasioneel, telewerk.
Het telewerk is structureel wanneer men op regelmatige en niet-incidentele basis van thuis uit werkt (bv: iedere woensdag en vrijdagnamiddag). Het telewerk is daarentegen occasioneel wanneer men omwille van onvoorziene omstandigheden (bv. treinstaking) of persoonlijke redenen (bv. doktersafspraak) op incidentele en niet regelmatige wijze van thuis uit werkt.
Uitbreiding vermoeden arbeidsongeval
De Arbeidsongevallenwet voorziet in een vermoeden volgens hetwelk het ongeval overkomen tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst, behoudens tegenbewijs, geacht wordt te zijn overkomen door het feit van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst.
De toepassing van dit vermoeden op telewerker is problematisch, nu het voor hem moeilijk is te bewijzen dat een ongeval hem is overkomen tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst en niet tijdens de privétijd.
Om dit te ondervangen voerde de wetgever in 2009 reeds een vermoeden in ten gunste van de telewerker, op grond waarvan het ongeval overkomen aan de telewerker, behoudens tegenbewijs, geacht wordt hem te zijn overkomen tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst:
- Wanneer het ongeval gebeurt op de plaats of de plaatsen die deze laatste schriftelijk heeft gekozen als de plaats om zijn werk te verrichten;
- Wanneer het ongeval gebeurt tijdens de periode van de dag die schriftelijk voorzien werd als de periode waarin arbeid kan verricht worden. Bij ontstentenis van dergelijke vermelding in de schriftelijke overeenkomst zal het vermoeden van toepassing zijn tijdens de werkuren die de telewerker zou moeten presteren indien hij in de lokalen van de werkgever zou tewerkgesteld zijn.
Bij occasioneel telewerk zal er mogelijks echter geen schriftelijke overeenkomst zijn met vermelding van de plaats van het telewerk.
Om deze lacune weg te werken, voorziet de Arbeidsongevallenwet voortaan dat onder “schriftelijk” moet worden begrepen een telewerkovereenkomst of enig ander document dat het telewerk, generiek of punctueel, collectief of individueel, toelaat. Een e-mail waarin de werkgever toestemt dat de werknemer een dagje van thuis uit werkt omwille van het bezoek van een loodgieter, is dus afdoende.
Als de plaats(en) niet werd(en) vermeld, zal het vermoeden voortaan bovendien van toepassing zijn op de woonplaats of de plaats(en) waar het telewerk gewoonlijk wordt uitgevoerd.
Wegwerken discriminatie bij arbeidswegongeval
Overeenkomstig de Arbeidsongevallenwet wordt eveneens als arbeidsongeval aangezien het ongeval dat zich voordoet op de weg naar en van het werk.
Onder de weg naar en van het werk wordt verstaan het normale traject dat de werknemer moet afleggen om zich van zijn verblijfplaats te begeven naar de plaats waar hij werkt, en omgekeerd. Het traject blijft normaal indien de werknemer de nodige en redelijkerwijze te verantwoorden omwegen maakt, zoals bijvoorbeeld met het oog op het wegbrengen of ophalen van de kinderen naar of van de kinderopvangplaats of de school.
Verder wordt met de weg naar en van het werk (onder meer) gelijkgesteld het traject afgelegd van de plaats waar de werknemer werkt naar de plaats waar hij zijn eetmaal neemt of het zich aanschaft, en omgekeerd.
Aangezien de overgrote meerderheid van de telewerkers van thuis uit werken, leggen zij geen arbeidsweg af en kunnen zij dan ook niet het slachtoffer zijn van een arbeidswegongeval. Niettemin hebben zij dezelfde familiale verplichtingen als de werknemers op de bedrijfszetel van de werkgever en moeten ook zij hun honger stillen.
De wetgever heeft nu een einde gemaakt aan dit verschil in behandeling: het traject dat een tele(thuis)werker aflegt van wijn woonplaats naar de school of opvangplaats van zijn kinderen of de plaats waar hij zijn eetmaal neemt of aanschaft wordt voortaan gelijkgesteld met de arbeidsweg.
Deze aanpassingen treden in werking op 27 januari 2019.
» Bekijk alle artikels: Arbeid & Sociale zekerheid