Discriminatie op de werkvloer:
10 mogelijke discussiepunten met tips voor de werkgever
Mr. Ann Witters (AW Law)
Webinar op vrijdag 6 december 2024
Herstructurering, collectief ontslag en sluiting
Mr. Hanne Cattoir (Claeys & Engels)
Webinar op donderdag 17 oktober 2024
Sociaal strafwetboek:
een grondige hervorming werd goedgekeurd
Mr. Kenny Decruyenaere en mr. Veerle Van Keirsbilck (Claeys & Engels)
Webinar op donderdag 5 december 2024
Belgische bepalingen ter bestrijding van detacheringsfraude worden ingetrokken (SoConsult)
Auteur: Ester Van Oostveldt (SoConsult)
Publicatiedatum: december 2018
Het wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken dat op 22 november jl. in de Kamer is goedgekeurd, trekt de Belgische bepalingen ter bestrijding van misbruik in het kader van internationale mobiliteit in (zie Sociaal Compendium Socialezekerheidsrecht 2018-2019, nr. 178 – nr. 183). Deze intrekking is het gevolg van een beslissing van het Europese Hof van Justitie van 11 juli 2018 (in de zaak C-356/15) waarin is geoordeeld dat deze bepalingen in strijd zijn met het Unierecht.
De Belgische antimisbruikbepalingen
In het kader van de internationale mobiliteit worden er misbruiken vastgesteld. Ze bestaan in het omzeilen van de Europese coördinatieverordeningen met de bedoeling een arbeidsverhouding te doen vallen onder een andere socialezekerheidswetgeving dan die waaronder ze zou moeten vallen overeenkomstig de regels van die coördinatieverordeningen. Dergelijke praktijken maken het aldus mogelijk een arbeidsverhouding te onttrekken aan de toepassing van de Belgische socialezekerheidswetgeving die toegepast had moeten worden indien de verordeningen correct zouden zijn toegepast. Om dergelijke misbruiken te bestrijden, heeft België in 2012 een antimisbruikmaatregel uitgevaardigd.
Deze antimisbruikmaatregel geeft de nationale rechter, de sociaal inspecteur, een federale overheidsdienst of een openbare instelling van sociale zekerheid de mogelijkheid een werknemer of zelfstandige te onderwerpen aan de Belgische sociale zekerheid, wanneer zij van oordeel zijn dat er sprake is van misbruik van de Europese aanwijzingsregels.
De Belgische antimisbruikbepalingen en frauduleuze A1-formulieren
Werknemers en zelfstandigen die gedetacheerd worden binnen de Europese Economische Ruimte, moeten een A1-formulier hebben waaruit blijkt in welk land ze socialezekerheidsbijdragen betalen. Het A1-formulier wordt afgegeven door de nationale socialezekerheidsinstellingen in de lidstaat van waaruit een werknemer of zelfstandige wordt gedetacheerd.
Op grond van de Belgische antimisbruikbepalingen kan een Belgische rechter, de RSZ, het RSVZ of de sociale inspectie eenzijdig beslissen tot het terzijde schuiven van een door een buitenlandse instantie afgeleverd A1-formulier, wanneer zij van oordeel zijn dat er sprake is van fraude.
De Belgische antimisbruikbepalingen zijn in strijd met het Unierecht
In een arrest van 11 juli 2018 besliste het Hof van Justitie dat de Belgische antimisbruikbepalingen in strijd zijn met het Unierecht omdat zij de Europese, op loyale samenwerking tussen de bevoegde organen van de lidstaten gebaseerde, dialoog- en bemiddelingsprocedure niet respecteren.
Hoe kan misbruik en fraude nog bestreden worden?
De intrekking van de Belgische antimisbruikbepalingen heeft niet tot gevolg dat de Belgische rechter niets meer kan ondernemen tegen een frauduleuze A1-verklaring. In zijn arrest verduidelijkt het Hof van Justitie hoe gevallen van fraude en misbruik voortaan moeten worden benaderd. De nationale rechter van de lidstaat waarin een werknemer of zelfstandige is gedetacheerd, kan een A1-verklaring buiten beschouwing laten wanneer zij vaststelt dat die A1-verklaring op frauduleuze wijze werd verkregen en de zendstaat, in het kader van de Europese dialoog- en bemiddelingsprocedure, nagelaten heeft om de A1-verklaring binnen een redelijke termijn te herzien. Het Hof bevestigt hiermee zijn rechtspraak van de zaak Altun.
Afschaffing met terugwerkende kracht
De betrokken antimisbruikbepalingen worden ingetrokken. Dat betekent dat ze worden afgeschaft met terugwerkende kracht. Ze worden geacht nooit te hebben bestaan en nooit uitwerking te hebben gehad.
» Bekijk alle artikels: Arbeid & Sociale zekerheid