Forfaitaire bijdragen aan pro deo-advocaat. Verplichting dit te betalen door personen die juridische bijstand genieten is ongrondwettig – arrest van 21 juni 2018 (LegalNews.be)

Auteur: LegalNews.be

Publicatiedatum: 22/06/2018

“Het Gerechtelijk Wetboek bevat een regeling die toelaat juridische bijstand te verlenen aan personen die niet over voldoende bestaansmiddelen beschikken. Die juridische bijstand (pro deo) wordt geleverd door advocaten die door het bureau voor juridische bijstand van de balie zijn aangesteld en hiervoor van de Staat een vergoeding ontvangen.

De wet van 6 juli 2016 wijzigt de voorwaarden waaronder die juridische bijstand wordt toegekend. Die wijzigingen betreffen onder meer de financiële voorwaarden waaraan men moet voldoen om in aanmerking te komen voor juridische bijstand, de controle daarop en de wijze waarop de pro deo-advocaten worden aangeduid en vergoed.

Tegen de wet waren twee beroepen ingesteld, door een persoon die in verschillende gerechtelijke procedures was betrokken en door vzw’s die onder meer de belangen van de doelgroep en de eerbiediging van mensenrechten verdedigen.

Eén van de aangevochten maatregelen is de nieuwe verplichting voor de personen die genieten van juridische bijstand om een forfaitaire bijdrage te betalen aan de aangeduide advocaat. Die forfaitaire bijdrage is verschuldigd zowel op het ogenblik van de aanstelling van die advocaat, als bij elke stand van de procedure waarin de advocaat hem zal hebben bijgestaan of vertegenwoordigd. Het bedrag ervan kan tot 50 euro per bijdrage belopen en kan boven dat bedrag worden vermenigvuldigd volgens het aantal ingestelde procedures.

Het Grondwettelijk Hof vernietigt die wetsbepaling omdat de verplichting om aan de pro deoadvocaat forfaitaire bijdragen te betalen een aanzienlijke vermindering inhoudt van de bescherming van het recht op juridische bijstand, gewaarborgd in artikel 23 van de Grondwet, en die vermindering van de rechtsbescherming niet kan worden verantwoord door een reden van algemeen belang.

Dergelijke forfaitaire bijdragen kunnen dus niet meer worden gevraagd door de pro deoadvocaten. Wie die bijdragen inmiddels heeft betaald in lopende gerechtelijke procedures, zal die terugbetaald krijgen als de advocaat voor 31 augustus 2018 over de zaak nog geen verslag heeft uitgebracht aan het bureau voor juridische bijstand dat hem heeft aangesteld. De andere maatregelen die werden aangevochten, zijn volgens het Grondwettelijk Hof niet ongrondwettig.”

Lees hier het arrest van het Grondwettelijk Hof van 21 juni 2018

Lees hier de persnota over het arrest