Buitencontractuele aansprakelijkheid binnenkort in nieuw B.W. – deel 2 (LegalNews.be)

Auteur: LegalNews.be

Publicatiedatum: 05/04/2018

De publieke consultatie van de voorstelteksten aansprakelijkheidsrecht loopt van donderdag 29 maart 2018 tot en met dinsdag 1 mei 2018.

LegalNews.be geeft u in drie opeenvolgende artikelen een selectie van een aantal in het oog springende bepalingen. In het eerste deel werden volgende aspecten behandeld: samenloop van buitencontractuele en contractuele aansprakelijkheid, de grondslagen van de buitencontractuele aansprakelijkheid, de gronden van uitsluiting van aansprakelijkheid, aansprakelijkheid van minderjarigen en geestesgestoorden, aansprakelijkheid voor andermans daad, foutloze aansprakelijkheid voor zaken en dieren.

In dit tweede artikel behandelt LegalNews.be de aspecten ‘oorzakelijk verband’ en ‘schade’, in het derde artikel komen de aspecten ‘gevolgen van aansprakelijkheid’, ‘regresvorderingen’ en ‘bijzondere aansprakelijkheidsregimes’ aan bod.

1. Oorzakelijk verband:

1.1. De basisregels

Algemeen beginsel: Schade wordt vergoed indien zij haar oorzaak vindt in een tot aansprakelijkheid leidende gebeurtenis. Dit is het geval indien de schade zich niet zou hebben voorgedaan zonder deze gebeurtenis of indien deze gebeurtenis de enige mogelijke verklaring is voor de schade. Er is evenwel geen aansprakelijkheid indien het verband tussen deze gebeurtenis en de schade, dermate verwijderd is dat het kennelijk onredelijk zou zijn de schade toe te rekenen aan de persoon die tot schadevergoeding wordt aangesproken. Bij deze beoordeling kan in het bijzonder rekening gehouden worden met het onvoorzienbaar karakter van de schade in het licht van de normale gevolgen van de gebeurtenis en met de omstandigheid dat zij niet op betekenisvolle wijze heeft bijgedragen tot het ontstaan van de schade.

Samenloop met voldoende oorzaken: Een tot aansprakelijkheid leidende gebeurtenis die een oorzaak van de schade zou zijn indien een of meerdere andere gebeurtenissen die een voldoende oorzaak van de schade zijn, niet hadden plaatsgevonden, wordt beschouwd als oorzaak van de schade.

1.2. Meerdere oorzaken. Aansprakelijkheid voor het geheel

Gemeenschappelijke fout: Indien een gemeenschappelijke fout van meerdere personen oorzaak is van eenzelfde schade, zijn deze allen hoofdelijk aansprakelijk voor deze schade.

Samenloop van tot aansprakelijkheid leidende gebeurtenissen: Indien meerdere afzonderlijke fouten of andere tot aansprakelijkheid leidende gebeurtenissen waarvoor verschillende personen moeten instaan, oorzaak zijn van dezelfde schade, zijn deze personen in solidum aansprakelijk.

Helpen en aanzetten: Wie een ander helpt of aanzet om een fout te begaan, is met deze andere in solidum aansprakelijk voor de door deze fout veroorzaakte schade.

Collectieve fout: Indien meerdere personen deelnemen aan eenzelfde foutieve activiteit die de oorzaak is van schade, zijn deze personen in solidum aansprakelijk, ook al staat niet vast wie de schade heeft veroorzaakt.

1.3. Samenloop van meerdere oorzaken. Proportionele aansprakelijkheid

Verlies van een kans: Indien een tot aansprakelijkheid leidende gebeurtenis een waarschijnlijke oorzaak is van de schade, terwijl er zonder deze gebeurtenis een reële kans was dat de schade zich niet had voorgedaan, heeft hij recht op vergoeding van zijn schade in de verhouding tot de waarschijnlijkheid waarmee deze gebeurtenis de oorzaak was van de schade.

Afzonderlijke gebeurtenissen. Onzekerheid omtrent de identiteit van de veroorzaker: Indien meerdere personen door afzonderlijke maar vergelijkbare activiteiten die tot aansprakelijkheid kunnen leiden de benadeelde hebben blootgesteld aan het risico op de schade die zich heeft voorgedaan en niet vaststaat welke van deze activiteiten de schade heeft veroorzaakt, is elk van deze personen aansprakelijk in verhouding tot de waarschijnlijkheid dat de schade werd veroorzaakt door hun activiteit. Zij zijn niet aansprakelijk indien zij aantonen de schade niet te hebben veroorzaakt.

Fout van de benadeelde: Indien een fout van de benadeelde of van een van de personen voor wie hij aansprakelijk is een van de oorzaken van de schade is, wordt de schadevergoeding verminderd in de mate waarin deze fout heeft bijgedragen tot het ontstaan van de schade. De aansprakelijkheid wordt niet verminderd indien de schade het gevolg is van een opzettelijke fout van de aansprakelijke. De benadeelde heeft geen recht op schadevergoeding indien de schade het gevolg is van zijn eigen opzettelijke fout. Het recht op schadevergoeding wordt niet verminderd of uitgesloten wanneer de benadeelde minder dan 14 jaar is.

2. Schade: 

2.1. Aantasting van een juridisch beschermd belang

Schade is vergoedbaar wanneer zij het gevolg is van de aantasting van een juridisch beschermd belang.

Schade die haar oorsprong vindt in een onwettig feit dat aan de benadeelde kan worden aangerekend, wordt niet vergoed.

2.2. Aantasting van een persoonlijk of collectief belang

De schade moet het gevolg zijn van de aantasting van een persoonlijk belang.

De aantasting van collectieve belangen is vergoedbaar in de gevallen en onder de voorwaarden bepaald bij de wet.

2.3. Zekere schade

Enkel zekere schade is vergoedbaar.bToekomstige schade is vergoedbaar indien zij het zekere gevolg is van de actuele aantasting van een belang of de ontwikkeling van schade die zich reeds heeft voorgedaan.

2.4. Patrimoniale en extrapatrimoniale schade

Patrimoniale schade omvat elke economische weerslag van de aantasting. Zij betreft zowel het verlies en de kosten als de winstderving en de waardevermindering.

Extrapatrimoniale schade omvat elke niet-economische weerslag van de aantasting.

2.5. Schade bij terugslag

Schade bij terugslag is een eigen schade die een persoon lijdt ten gevolge van een voorafgaande aantasting van het belang van een andere persoon met wie de eerste een juridische of feitelijke band heeft.

Het recht op vergoeding van de benadeelde die bij terugslag schade lijdt is onderworpen aan dezelfde beperkingen als het recht van de benadeelde zelf, ongeacht of deze overleden is of niet.

2.6. Preventiekosten

De kosten van redelijke maatregelen om dreigende schade of de verergering van schade te voorkomen, vallen ten laste van de aansprakelijke of, van degene die aansprakelijk zou zijn geweest indien de schade zich zou hebben voorgedaan

2.7. Bijzondere kwetsbaarheid van de benadeelde

De bijzondere kwetsbaarheid van de benadeelde die een van de oorzaken is van de schade, vermindert zijn recht op schadevergoeding niet.

2.8. Vooraf bestaande toestand van de benadeelde

Indien een tot aansprakelijkheid leidende gebeurtenis tot gevolg heeft dat schade vroeger optreedt dan het geval zou geweest zijn zonder deze gebeurtenis, wordt enkel de schade die bestaat uit het vervroegd optreden, vergoed.

Indien de benadeelde reeds voorafgaand aan de tot aansprakelijkheid leidende gebeurtenis schade heeft geleden of een beperking vertoonde, wordt enkel de nieuwe schade of de verergering van de bestaande schade vergoed.

Lees hier het ‘Voorontwerp van wet houdende invoeging van de bepalingen betreffende buitencontractuele aansprakelijkheid in het nieuw Burgerlijk Wetboek’