>>Wetsvoorstel tot instelling van een nieuw Strafwetboek (boek 1 en 2) ingediend op 12 februari 2020 (LegalNews.be)

Wetsvoorstel tot instelling van een nieuw Strafwetboek (boek 1 en 2) ingediend op 12 februari 2020 (LegalNews.be)

Auteur: LegalNews.be

Publicatiedatum: 18/02/2020

De reden voor de hervorming

1. Ons ruim 150 jaar oude Strafwetboek heeft de ene wijziging na de andere ondergaan en daardoor is het bestaande Wetboek dermate onbevattelijk geworden dat de rechtszekerheid op de helling komt te staan.

2. De aanpassing van het strafrecht wordt ingegeven door de noodzaak zich te beraden over de doelstellingen die met dat onderdeel van het recht worden beoogd, alsook over de zin van straffen. Het strafstelsel is immers gestoeld op diverse achterhaalde en door de wetenschap betwiste uitgangspunten, die dienen te worden besproken en ter discussie gesteld. Zulks geldt allereerst voor het primaat van de gevangenisstraf: België sluit mensen te vaak en te lang op, hoewel celstraffen de samenleving in veel gevallen niets opleveren.

Voorstel van resolutie in 2013

In 2013 hebben leden van de Kamer die met name tot de partijen van de vorige meerderheid behoorden, een voorstel van resolutie ingediend. Daarin wordt de volgende vaststelling gedaan, waar de indieners van dit wetsvoorstel zich volledig bij aansluiten: “De onwerkzaamheid en negatieve gevolgen van de “kale” gevangenisstraf op recidivevermindering is reeds veelvuldig aangetoond door wetenschappelijk criminologisch onderzoek. Ook het afschrikkend effect van zwaardere straffen is niet bewezen en soms wordt deze inefficiëntie zelfs toegegeven door de wetgever. Toch blijft men steeds teruggrijpen naar die gevangenisstraf en hoewel men in theorie recidivevermindering nastreeft, doet men eigenlijk meer aan symptoombestrijding dan aan probleemoplossing. Men vraagt steeds méér en steeds langere gevangenisstraffen, maar daarbij wordt het individueel en collectief afschrikkend effect van de vrijheidsberovende straf, evenals het gedragsverbeterend en hersocialiserend potentieel ervan overschat.” De indieners van dit wetsvoorstel erkennen dat gevangenisstraffen noodzakelijk zijn. Het strafrecht dient met name om de samenleving te beschermen, wat in bepaalde gevallen alleen kan worden bereikt door een persoon die de fundamentele regels van die samenleving schendt, op te sluiten. Voorts is de straf bedoeld om uiting te geven aan de afkeuring door de samenleving van die schendingen. Wanneer die schendingen bijzonder ernstig zijn, kan de gevangenisstraf een teken van afdoende afkeuring zijn.

Er dient echter te worden voorkomen dat een gevangenisstraf wordt opgelegd in alle andere gevallen waar die niet noodzakelijk is, of niet het ultieme middel is om de doelstellingen van het strafrecht te halen. Daartoe moet een gevarieerde en samenhangende gradatie van alternatieve straffen worden vastgelegd.

De Commissie voor de hervorming van het strafrecht heeft transversaal én met opmerkelijke nauwkeurigheid en coherentie nagedacht over de doelstellingen van het strafrecht en dus van de gevangenisstraf. De indieners van dit wetsvoorstel erkennen dat gevangenisstraffen noodzakelijk zijn. Het strafrecht dient met name om de samenleving te beschermen, wat in bepaalde gevallen alleen kan worden bereikt door een persoon die de fundamentele regels van die samenleving schendt, op te sluiten. Voorts is de straf bedoeld om uiting te geven aan de afkeuring door de samenleving van die schendingen. Wanneer die schendingen bijzonder ernstig zijn, kan de gevangenisstraf een teken van afdoende afkeuring zijn.

Er dient echter te worden voorkomen dat een gevangenisstraf wordt opgelegd in alle andere gevallen waar die niet noodzakelijk is, of niet het ultieme middel is om de doelstellingen van het strafrecht te halen. Daartoe moet een gevarieerde en samenhangende gradatie van alternatieve straffen worden vastgelegd.

De Commissie voor de hervorming van het strafrecht heeft transversaal én met opmerkelijke nauwkeurigheid en coherentie nagedacht over de doelstellingen van het strafrecht en dus van de gevangenisstraf.

De vorige politieke meerderheid heeft de door de Commissie ter hervorming van het strafrecht voorgestelde versie van het Strafwetboek niet overgenomen

De wijzigingen die de vorige meerderheid aan die tekst aanbracht, hebben Damien Vandermeersch en Joëlle Rozie er zelfs toe aangezet uit de Commissie ontslag te nemen, omdat ze van oordeel waren dat die wijzigingen de resultaten van de gevoerde reflectie vertekenden, met name wat de rol van de straf betreft. De indieners van dit wetsvoorstel menen dat het brede democratische debat dat dient te worden gevoerd over de hervorming van het Strafwetboek – een bijsturing waarvan de noodzaak door niemand in twijfel wordt getrokken – moet uitgaan van die eerste versie van de voorgestelde hervorming. Die versie heeft als troef dat ze de onderliggende beginselen van de hervorming, die worden uiteengezet in de toelichting bij de artikelen, doet overeenstemmen met de concrete uitvoering ervan in het bepalend gedeelte. Daarom omvat dit wetsvoorstel die bepalingen, zonder enige wijziging.  Zulks betekent niet dat de indieners met alle bepalingen van die tekst instemmen, zij stellen daarentegen dat op bepaalde vlakken andere politieke keuzes moeten worden gemaakt. Louter als voorbeeld gaat het daarbij om het strafbaar stellen van onder andere ontvluchting. Om die reden zullen de indieners niet aarzelen over te gaan tot het voorleggen van de amendementen die deze politieke standpunten vereisen.

Lees hier het wetsvoorstel

2020-02-18T19:48:33+00:00 18 februari 2020|Categories: Straf- en strafprocesrecht|