>, Registratie, schenk- en erfbelasting>Wegwijs in de aangifte van nalatenschap (Cazimir)

Wegwijs in de aangifte van nalatenschap (Cazimir)

Auteur: Cazimir Advocaten

Publicatiedatum: 08/05/2020

Een overlijden is in de eerste plaats al een zware emotionele gebeurtenis, maar bovendien worden de erfgenamen op dat moment geconfronteerd met een reeks administratieve en fiscale verplichtingen, waaronder het indienen van een aangifte van nalatenschap.

In deze nieuwe reeks, zullen wij in verschillende topics de aangifte van nalatenschap bespreken. Op die manier proberen wij u wegwijs te maken met het (eventueel zelf) indienen van de aangifte van nalatenschap. Artikel 1: Wegwijs in de aangifte van nalatenschap

Alvorens op de specifieke onderdelen van de aangifte van nalatenschap in te gaan, beoogt dit eerste artikel u een algemeen overzicht te geven van de fiscale verplichting tot het indienen van de aangifte van nalatenschap.

Wat is de aangifte van nalatenschap? Een aangifte van de nalatenschap kan worden vergeleken met een “foto” van de vermogenstoestand van de overledene op de dag van zijn of haar overlijden.

Waarom moet een aangifte van nalatenschap worden ingediend? De aangifte van nalatenschap wordt ingediend om de fiscus de nodige informatie te verschaffen om de verschuldigde erfbelasting in hoofde van de erfgenamen, legatarissen of begiftigden te berekenen en in een latere fase te innen.

Voor wie moet een aangifte van nalatenschap worden ingediend? Een aangifte van nalatenschap moet worden ingediend voor een overlijden van een Belgische rijksinwoner of een niet-Belgische rijksinwoner met in België gelegen onroerende goederen (zoals een huis, appartement, …).

Waar moet de aangifte van nalatenschap gebeuren? De aangifte moet worden ingediend bij de Vlaamse belastingsdienst (Vlaams Gewest) of het kantoor Rechtszekerheid (Waals en Brussel Hoofdstedelijk Gewest), in functie van het gewest waar de overledene zijn laatste fiscale woonplaats heeft gehad. Indien de overledene in de laatste vijf jaar voor zijn overlijden in meerdere gewesten zijn fiscale woonplaats heeft gehad, is het gewest bevoegd waar de overledene gedurende deze periode het langst zijn fiscale woonplaats heeft gehad.

Voor de verdere bespreking wordt slechts ingegaan op de regelgeving in het Vlaams Gewest.

Hoe gebeurt een aangifte van de nalatenschap? Het indienen van de aangifte van nalatenschap gebeurt aan de hand van het invullen van standaardformulieren, die u kan terugvinden op de website van VLABEL.

Daarbij moet de nodige aandacht besteed worden aan de keuze van het juiste standaardformulier, aangezien er in functie van de overlijdensdatum van de erflater andere wetsbepalingen (kunnen) gelden en er om deze reden een verschillend aangifteformulier moet worden ingediend.

Wie moet een aangifte van nalatenschap indienen? De wettelijke erfgenamen, de algemene legatarissen en de begiftigden van een overleden rijksinwoner zijn verplicht om de nalatenschap aan te geven. De bijzondere legatarissen en de legatarissen ten algemene titel zijn daarentegen niet verplicht om zelf een aangifte van nalatenschap in te dienen, tenzij bij het stilzitten van voornoemde erfopvolgers. In dit laatste geval moeten zij enkel een aangifte indien wanneer zij hierom worden verzocht door het bevoegde personeelslid.

De wettelijke erfgenamen, legatarissen en de begiftigden van een overleden niet- rijksinwoner zijn eveneens verplicht om de nalatenschap aan te geven indien ze in België gelegen onroerende goederen verkrijgen.

Binnen welke termijn moet u de nalatenschap van de overledene aangeven? De aangifte moet in principe (1) worden ingediend binnen een termijn van vier maanden vanaf het tijdstip van het overlijden, voor zover de overledene in België is overleden. Indien het overlijden echter plaatsvond in een ander land van de Europees Economische Ruimte (hieronder begrepen: de EU-lidstaten, Noorwegen, IJsland of Liechtenstein) wordt de termijn verlengd naar vijf maanden. Voor een overlijden buiten de Europese Economische Ruimte geldt een aangiftetermijn van zes maanden.

Legatarissen ten algemene titel of bijzondere legatarissen hebben daarentegen slechts een termijn van één maand om de aangifte van nalatenschap in te dienen die ingaat vanaf de derde werkdag die volgt op de verzendingsdatum van het verzoek tot aangifte dat hen werd gericht door het bevoegde personeelslid om een aangifte in te dienen.

Een verlenging van de aangiftetermijn is mogelijk mits akkoord van het bevoegde personeelslid. Een uitstel van de aangiftetermijn met twee maanden kan gevraagd worden via een eenvoudig verzoek. Wenst u de termijn met meer dan twee maanden te verlengen, dan zal u een gemotiveerd verzoek moeten indienen. Wij raden evenwel af om een verlenging van aangiftetermijn te vragen, want zelfs na akkoord met de verlenging zal er een belastingverhoging verschuldigd zijn. Deze belastingverhoging varieert tussen 1% en 10% in functie van de periode die is verstreken sedert het uiterlijk tijdstip van de aangiftetermijn. Verstrijkt de aangiftetermijn zonder dat een aanvraag tot verlenging werd ingediend, zal er een zwaardere belastingverhoging worden toegekend. Hierbij variëren de percentages van 5% tot 20% in functie van de periode die is verstreken sedert het uiterlijk tijdstip van de aangiftetermijn.

Zonder verlenging aangiftetermijn

Met verlenging aangiftetermijn

Vanaf dag 1 t.e.m. de laatste dag van maand 5 na het verstrijken van de aangiftetermijn

5%

1%

Vanaf de eerste dag van maand 6 t.e.m. de laatste dag van maand 11 na het verstrijken van de aangiftetermijn

10%

5%

Vanaf de eerste dag van maand 12 t.e.m. de laatste dag van maand 17 na het verstrijken van de aangiftetermijn

15%

7,5%

Vanaf de eerste dag van maand 18

20%

10%

Bij wijze van uitzondering “tolereert” VLABEL (SP nr. 15160 d.d. 19 maart 2020) dat er geen belastingverhoging wordt toegepast in het geval van complexe nalatenschappen (bijvoorbeeld: bezittingen in het buitenland die moeilijk op te sporen of te waarderen zijn, onvindbare erfgenamen of indieningsplichtige erfgenamen die zelf tijdens de indieningstermijn zijn overlijden), maar dan moet er wel een gemotiveerd uitstel zijn gevraagd en worden toegekend (van maximum zes maanden) en moet de aangifte tijdig worden ingediend.

Dient u gewoon geen aangifte van nalatenschap in, dan verstuurt VLABEL een voorstel tot ambtshalve aanslag aan de bekende erfgenamen. De belastingplichtigen hebben hierna één maand de tijd om hierop te reageren of om een aangifte van nalatenschap in te dienen. Laten zij na dit te doen dan wordt er een ambtshalve aanslag gevestigd, in welk geval er altijd een belastingverhoging van 20% op de verschuldigde erfbelasting wordt geheven.

Welke soorten aangiften van nalatenschap bestaan er? Een aangifte van nalatenschap kan individueel of gezamenlijk worden ingediend. De terminologie is duidelijk. Een individuele aangifte wordt slechts door één erfgenaam, algemene legataris of begiftigde ingediend, terwijl een gezamenlijke aangifte wordt ingediend door meerdere erfgenamen, algemene legatarissen en/of begiftigden. Wanneer u er samen voor kiest om een gezamenlijke aangifte in te dienen, dan zal de Vlaamse Belastingdienst een gezamenlijke afrekening voor deze erfopvolgers bezorgen op het adres waar woonstkeuze werd gedaan.

Volgende keer in de reeks “aangifte van nalatenschap”: In het volgende artikel zullen wij starten met de toelichting van de inhoud van de aangifte van nalatenschap: het modelformulier vraagt naar een reeks identiteitsgegevens van diverse personen, maar welke informatie moet men hier nu opnemen?

Lees hier het originele artikel

(1) Op dit ogenblik geldt in een verlengde aangiftetermijnen (zonder belastingverhoging) voor de aangifte van nalatenschap die tijdens de periode van Corona maatregelen verstrijken: u kan het eerder verschenen artikel hier vinden. VLABEL heeft recent haar standpunt aangepast: de tolerantieperiode geldt op dit ogenblik tot 30 september 2020 en is ook van toepassing op de aangiftetermijnen die verstrijken tijdens de verlengde aangiftetermijn (zie website).